Tổng hợp những kỹ năng dịch thuật tiếng Anh quan trọng bạn cần có

Tiếng Anh được sử dụng phổ biến trên thế giới, nhiều tài liệu, sách vở giá trị đều được viết dưới ngôn ngữ này. Nhu cầu mở rộng giao lưu, hợp tác với các đối tác nói tiếng Anh ngày một tăng cao kéo theo đó là sự cần thiết của việc dịch thuật tiếng Anh. Để có được những bản dịch chất lượng, bạn cần đạt được những kỹ năng dịch thuật tiếng Anh nhất định. 

NỘI DUNG CHÍNH

Các kỹ năng dịch thuật tiếng Anh – biên dịch

Để tài liệu, giấy tờ, sách báo được chuyển ngữ mượt mà, dễ hiểu, đáp ứng các yếu tố về ngôn ngữ và văn hóa, người dịch cần có được các kỹ năng biên dịch tiếng Anh sau: 

Kỹ năng về ngôn ngữ


Đây chính là điều kiện tiên quyết của một biên dịch viên ngôn ngữ Anh. Bạn cần có vốn kiến thức về tiếng Anh như từ vựng, ngữ pháp, tiếng lóng,… để diễn đạt chính xác, đầy đủ nội dung của văn bản gốc. 

Kiến thức về chuyên ngành dịch


Mỗi chuyên ngành có lượng từ vựng sâu rộng cùng yêu cầu khắt khe trong việc chuyển ngữ chính xác từ chuyên môn. Dịch thuật viên cần nắm vững về một hoặc nhiều lĩnh vực nào đó một cách chuyên sâu là yếu tố không thể thiếu. 

Có năng lực tra cứu


Trong quá trình chuyển ngữ, chắc chắn sẽ có lúc bạn bắt gặp những từ vựng không rõ nghĩa. Lúc này, dịch thuật viên tiếng Anh cần tra cứu để sử dụng từ điển cũng như các công cụ hỗ trợ dịch thuật khác để tra nghĩa nhanh chóng và chính xác.

Vận dụng linh hoạt các phương pháp dịch thuật


Dù có thể đọc, hiểu chính xác nội dung bản gốc nhưng nếu không biết cách diễn đạt phù hợp bằng ngôn ngữ bản địa thì bản dịch không đáp ứng được một trong các tiêu chí của sản phẩm chất lượng, đó là sự chuẩn xác. Bản dịch chuẩn xác, mượt mà chính là kết quả của việc vận dụng linh hoạt các phương pháp trong dịch thuật như dịch biến đổi, dịch tương đương, dịch ngược, dịch xuôi,…

Am hiểu tiếng mẹ đẻ


Để chuyển ngữ tốt, ngoài việc tinh thông ngôn ngữ đích, người dịch phải có vốn kiến thức chuyên sâu về tiếng mẹ đẻ để bản dịch không bị ngô nghê hoặc khó hiểu. Người dịch cần linh hoạt đưa ra cách diễn đạt ngắn gọn, súc tích, có hồn nhất cho bản dịch chứ không nhất thiết phải dịch sát từng chữ một cách thô cứng. Ngoài ra, việc vận dụng vốn sống tích lũy của bản thân cũng là một trong những yếu tố mang đến thành công cho bản dịch.

Am hiểu về văn hóa


Khi chuyển ngữ nội dung từ ngôn ngữ nguồn sang tiếng Anh, bạn sẽ đối mặt với những rào cản về văn hóa. Ví dụ: Cách xưng hô trong văn bản mà người Anh sử dụng thường là chức danh và họ của người nhận thư chứ họ ít khi sử dụng tên trừ khi đó là bạn rất thân thiết. Bên cạnh đó, họ không sử dụng tiếng lóng hay từ láy khi diễn đạt văn bản. Vì vậy, việc có kiến thức về văn hóa của các ngôn ngữ sẽ giúp bạn chọn cách diễn đạt khéo léo, gần gũi, hợp thuần phong mỹ tục.

Kỹ năng tin học


Biên dịch viên cần nâng cao kỹ năng tin học để cải thiện tốc độ dịch, tra cứu từ ngữ qua các ứng dụng, phần mềm hoặc để đáp ứng những yêu cầu khác của bản dịch và khách hàng. Việc cải thiện khả năng tin học sẽ giúp nâng cao hiệu suất dịch thuật và quản lý công việc gấp nhiều lần. 

Kỹ năng dịch thuật tiếng Anh – phiên dịch

Phiên dịch cũng là một lĩnh vực khó, đòi hỏi nhiều yếu tố. Chính vì vậy, những phiên dịch viên thành công đều cần đáp ứng các kỹ năng của phiên dịch tiếng Anh sau:

Kỹ năng lắng nghe – suy nghĩ – diễn đạt


Đây là nhóm kỹ năng then chốt của phiên dịch và đòi hỏi người dịch cần luyện tập thường xuyên để đạt được. Khi phiên dịch, não bộ đang phân chia để thực hiện cùng lúc 2 việc: nghe, hiểu ý nghĩa của thông điệp bằng ngôn ngữ này, đồng thời truyền tải thông điệp đó dưới một ngôn ngữ khác. 

Có khả năng nghe tốt thôi là không đủ. Thông dịch viên cần có là khả năng khả năng hiểu, đánh giá và dịch đầy đủ thông điệp gốc sang ngôn ngữ đích.

Không chỉ dừng lại ở khả năng nghe tốt, thông dịch viên cần có khả năng hiểu, đánh giá, chọn lọc thông tin cốt yếu để dịch mà vẫn đảm bảo không có sự thay đổi nào trong ý nghĩa của thông điệp gốc.

Khả năng sử dụng vốn từ linh hoạt


Vốn từ vựng phong phú là yêu cầu bắt buộc của một thông dịch viên bởi khi phiên dịch trực tiếp, đặc biệt là hình thức phiên dịch cabin, họ cần phản ứng nhanh với nội dung nghe được để chuyển ngữ ngay lập tức. Sẽ không có thời gian tra cứu hay đắn đo nên dùng từ ngữ nào cho phù hợp. 

Chính vì vậy, sở hữu vốn từ vựng rộng lớn và khả năng phản xạ nhanh để sử dụng từ linh hoạt sẽ rất cần thiết. Điều này giúp phiên dịch viên trở nên nhạy bén trong dùng từ, dịch chuẩn và sát nội dung nhất.

Am hiểu nhiều nền văn hóa


Tương tự như biên dịch, phiên dịch viên cũng đóng vai trò như cầu nối, giúp xóa bỏ rào cản ngôn ngữ, để các bên không những hiểu nhau mà còn có thể kết nối và thu hẹp khoảng cách văn hóa. Người Anh có đặc điểm khi giao tiếp họ nói vừa phải, kiểm soát giọng nói của mình, không nói quá to và không hoa chân múa tay cũng như cuối câu hạ giọng thấp xuống. Vì vậy, bạn cần trau dồi vốn hiểu biết về văn hóa để khéo léo chọn lọc từ vựng cũng như cách diễn đạt sao cho phù hợp với người nghe bằng ngôn ngữ này.

Sự chuyên nghiệp trong công việc


Đây là một trong những kỹ năng mềm cần thiết giúp bạn tạo dựng lòng tin với khách hàng và đối tác. Bạn hãy thể hiện sự chuyên nghiệp thông qua: sự đúng giờ, tác phong lịch sự, tính trách nhiệm, kỷ luật, sự trung thực, bảo mật thông tin dự án.

Biết cách quản lý cảm xúc


Nhiều phiên dịch viên sẽ làm việc trong những môi trường có các tình huống nhạy cảm như: xét xử tội phạm, cấp cứu, tranh chấp,… Lúc này, người dịch cần giữ tinh thần thép để luôn vững vàng trong lý trí và cảm xúc. Khi chuyển ngữ, thông dịch viên tuyệt đối cần trung thực truyền tải chính xác nội dung mà không thêm thắt, lồng ghép cảm xúc hoặc lời bình luận cá nhân vào.

Chăm chỉ trau dồi kiến thức


Phiên dịch viên cần thường xuyên cập nhật vốn từ vựng, kiến thức văn hóa để củng cố và nâng cao kiến thức cá nhân. Ngoài ra để có một buổi dịch tốt, trước khi tiến hành công việc, hãy dành thời gian để tham khảo nhiều tài liệu, từ điển để có sự chuẩn bị tốt nhất. 

Kết nối với con người


Thông dịch viên được ví như cầu nối cho những người có rào cản ngôn ngữ. Vì vậy, một dịch giả hay ngoài khả năng ngoại ngữ tốt còn cần có năng lực kết nối với nhiều người. Hãy thường xuyên trau dồi chỉ số IQ và EQ để xóa bỏ rào cản ngôn ngữ và đưa những con người từ những văn hoá khác biệt đến gần với nhau hơn.

Dịch giả tự do cần có cả kỹ năng dịch thuật tiếng Anh và kỹ năng mềm tốt 

Dịch thuật tự do đang được xem như một nghề” hái ra tiền”. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể làm tốt với vai trò freelancer dịch thuật nếu không nắm được các kỹ năng dịch thuật tiếng Anh và kỹ năng mềm sau:

Kỹ năng tạo thương hiệu


Nếu muốn làm một freelancer chuyên nghiệp, trước tiên bạn cần xây dựng được thương hiệu cá nhân trên Internet. Hãy cho khách hàng thấy rằng bạn có chuyên môn và đáng tin cậy. Bạn có thể xây dựng website về dịch vụ của bạn hoặc tạo một blog chia sẻ kiến thức dịch thuật tiếng Anh. Đây là các cách xây dựng thương hiệu cá nhân hiệu quả được áp dụng nhiều nhất.

Kỹ năng báo giá


Hãy định giá tương xứng với trình độ chuyên môn và hiệu quả công việc bạn mang lại. Bạn đừng định giá quá thấp hoặc yêu cầu quá cao so với kiến thức của bản thân. Hãy nhận định bản thân và khách hàng để đưa ra mức giá hợp lý nhất.

Kỹ năng đàm phán


Hãy trung hòa các cuộc thảo luận để có được dự án theo hướng đôi bên cùng có lợi. Đàm phán là kỹ năng cần thiết để các freelancer trong ngành dịch thuật tiếng Anh có thể nhận được nhiều lợi ích nhất. Dù là đối với dịch viết hay dịch nói.

Kỹ năng quản lý thời gian


Đây là một trong những kỹ năng quan trọng giúp bạn cùng lúc nhận được nhiều dự án nhưng vẫn đảm bảo tiến độ và chất lượng công việc. Bạn cần có một kế hoạch dịch thuật cụ thể để xác định năng lực của bản thân và từ đó có định hướng về số lượng dự án sẽ nhận trong một thời điểm. Ngoài ra, nếu bạn cảm thấy một mình không thể xử lý hết các công việc có thể tiến hành hình thức outsource và điều quan trọng là bạn cần quản lý chất lượng chặt chẽ những nhân công này.

Kỹ năng quản lý công việc


Hãy cố gắng hoàn thành dự án càng sớm càng tốt, nếu bạn có thể bàn giao sản phẩm sớm hơn dự kiến với chất lượng được đảm bảo, uy tín của bạn sẽ được tăng cao đồng thời bạn có thời gian để nhận thêm các dự án khác. Bạn cần có kỹ năng phân chia công việc nếu có đội nhóm freelancer dịch thuật, bạn cần hiểu rõ từng thành viên để có thể phân chia công việc cho phù hợp.

Kỹ năng chăm sóc khách hàng


Hãy luôn xem khách hàng là bạn và sau khi hoàn thành dự án, đừng chỉ nhận chi phí và cắt đứt liên lạc mà hãy dành nhiều thời gian để tiếp tục duy trì sự kết nối với khách hàng. Bạn có thể hỏi thăm về chất lượng dịch, đề xuất chế độ bảo hành bản dịch nếu có lỗi sai sau khi bàn giao sản phẩm hoặc trao đổi những vấn đề khác ngoài công việc nếu khách hàng có nhu cầu. Một freelancer có dịch vụ hậu mãi tốt sẽ lấy được lòng khách hàng. Nếu bạn làm tốt khâu chăm sóc khách hàng này, bạn sẽ có được lượng khách hàng trung thành cũng như có thêm người sử dụng dịch vụ mới thông qua những người trước đó. 

Mẹo nâng cao kỹ năng dịch thuật tiếng Anh vững, nhanh, chắc

Để có được bản dịch tiếng Anh chuẩn, dễ đọc, dễ hiểu, bạn cần nắm vững các mẹo sau:

Nghiên cứu tài liệu cẩn thận


Trước khi bắt tay vào dịch, hãy dành nhiều thời gian để đọc tài liệu, đánh dấu các đoạn khó dịch hoặc chưa nắm rõ nghĩa. Bạn cần lưu ý về hiện tượng đa nghĩa và nhiều cách diễn đạt khác nhau của một từ hoặc cụm từ.

Nắm vững ngữ pháp và văn phong


Tiếng Anh có sự khác biệt với tiếng Việt về từ vựng, cấu trúc câu, ngữ pháp. Vì vậy, bạn cần nắm vững điểm khác nhau này của hai ngôn ngữ để có thể chuyển ngữ chính xác nội dung với cách diễn đạt phù hợp với suy nghĩ của người đọc địa phương.

Tránh việc dịch sát theo nghĩa đen thô cứng


Để hiểu ý nghĩa tài liệu, bạn cần nắm rõ nội dung theo từng câu, từng đoạn chứ không phải cặm cụi dịch từng từ. Việc dịch như vậy sẽ khiến bản dịch bị cứng nhắc, không chân thực và không có cảm xúc. Bên cạnh đó, dịch giả cần biết chọn lọc để giữ lại những nội dung cần thiết cũng như lược bỏ những  ý không cần thiết. Tuy nhiên, quá trình này cũng cần đảm bảo tính chính xác của bản gốc.

Hạn chế sử dụng những từ ngữ không phổ biến


Bạn chỉ nên lựa chọn những từ ngữ bạn nắm rõ và cho rằng người đọc dù ở mức phổ thông cũng có thể dễ dàng hiểu được. Dịch thuật viên không nên dùng những từ ngữ quá cao siêu sẽ khiến bản dịch không được gần gũi và thậm chí trở nên khó hiểu.

Không sử dụng quá nhiều từ đồng nghĩa


Việc lạm dụng từ đồng nghĩa sẽ khiến bản dịch trở nên rời rạc. Bên cạnh đó, bạn hãy tách thành câu ngắn để dịch dễ dàng hơn nhưng phải đảm bảo khi ghép lại, ý nghĩa các đoạn không bị thay đổi so với nội dung gốc. Bên cạnh đó, câu văn cần có sự liền mạch, gắn kết với nhau. Đồng thời, văn phong phải rõ ràng, rành mạch và có tính chính xác cao.

Sử dụng từ ngữ phù hợp với ngữ cảnh


Hãy chú ý đến tình huống và ngữ cảnh của câu văn để chuyển ngữ chính xác và không làm mất đi hàm ý tác giả muốn truyền tải đằng sau đó. Bên cạnh đó, bạn cũng có thể thay đổi trật tự từ, thêm bớt từ, câu để phù hợp với văn phong và văn hóa của ngôn ngữ đích nhưng hãy đảm bảo không tác động đến độ chính xác của văn bản gốc.

Không ngừng trau dồi vốn kiến thức tiếng Anh và kiến thức văn hóa của mình


Ngoài tiếng Anh phổ thông, bạn nên nghiên cứu thêm tiếng Anh thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Bên cạnh đó, bạn cũng nên dành thời gian tìm hiểu về văn hóa của nhiều địa phương để có thể dịch thuật tốt hơn.

Thường xuyên luyện nghe nói tiếng Anh


Bạn có thể xem  phim, nghe nhạc, nghe podcast, thời sự bằng tiếng Anh để trau dồi kỹ năng nghe. Đồng thời, hãy dành thời gian tham gia các câu lạc bộ tiếng Anh hoặc giao tiếp với người nước ngoài để nâng cao khả năng phản xạ, luyện phát âm chuẩn nhằm phục vụ cho mục đích  phiên dịch sau này.

Dành thời gian đọc


Cách hay nhất để giúp ngôn ngữ dịch của bạn mang tính đương đại, phù hợp với ngữ cảnh đó là hãy đọc nhiều thông tin và tài liệu bằng tiếng nước ngoài nhất có thể. Bạn có thể trau dồi vốn từ vựng, cách diễn đạt thông qua báo, sách, tạp chí, các ấn phẩm địa phương khác. Điều này sẽ giúp bạn cập nhật và tiếp thu những sự kiện, sắc thái văn hóa, các xu hướng mới cũng như thuật ngữ sử dụng riêng trong từng ngôn ngữ và lĩnh vực nghiên cứu.

Bên cạnh đó, bạn cũng có thể đọc các bài dịch của những biên dịch viên có thâm niên trong nghề để học hỏi đồng thời tự rút ra kinh nghiệm, các mẹo và thủ thuật riêng cho bản thân.

Một vài công cụ hỗ trợ nâng cao kỹ năng dịch thuật tiếng Anh 

Kỹ năng dịch thuật tiếng Anh tốt bên cạnh việc học hỏi, rèn luyện các kỹ năng về ngôn ngữ, kỹ năng mềm, bạn cần dành thời gian để học cách sử dụng các công cụ hỗ trợ dịch thuật tiếng Anh hữu ích. Dưới đây là top 10 công cụ hỗ trợ dịch thuật tiếng  Anh chất lượng mà chúng tôi đã chọn lọc kỹ càng.

Công cụ dịch tiếng Anh Trados


Đây là công cụ hỗ trợ dịch tiếng Anh phổ biến hiện nay tại Việt Nam nhờ khả năng dịch chính xác, sát 98% so với bản gốc. Ngoài tính năng dịch, Trados còn hỗ trợ người dùng quản lý nội dung thông tin, tài liệu, xử lý thuật ngữ chuyên ngành, hiệu đính, biên tập,… một cách đơn giản, nhanh chóng trên nhiều hệ điều hành khác nhau.

Phần mềm Wordfast


Công cụ này cho phép dịch khoảng 17 ngôn ngữ khác nhau. Bên cạnh chức năng ghi nhớ, lưu trữ từ đã dịch, Wordfast cho phép định dạng, phân đoạn văn bản. Ưu điểm lớn nhất của công cụ này là bạn có thể sử dụng hoàn toàn miễn phí nhưng vẫn đảm bảo đầy đủ các tính năng.

Công cụ hỗ trợ dịch thuật Google Translate


Công cụ này hỗ trợ dịch đến hàng trăm ngôn ngữ trên thế giới với độ dài văn bản lên đến 5000 ký tự. Tính chính xác của Google Translate ngày càng được đánh giá cao. Ngoài việc tra cứu nghĩa, bạn có thể sử dụng công cụ này để sửa lỗi chính tả, học phát âm, xem từ đồng nghĩa và trái nghĩa.

Phần mềm dịch thuật Microsoft Translator


Đây cũng là một công cụ có tính năng tương đương như Google Translator với sự hỗ trợ chuyển ngữ cho 70 ngôn ngữ. Phần mềm này có các tính năng nổi bật như: dịch từ, dịch đoạn nhanh chóng và chính xác online lẫn offline. Bên cạnh đó, công cụ hỗ trợ dịch giọng nói, nhận diện văn bản, hình ảnh. Đặc biệt, với tính năng Conversation Mode giúp dịch lời nói của bạn và người khác trực tiếp thông qua microphone để giao tiếp dễ dàng hơn với người nước ngoài.

KOOL Dictionary


Chức năng chính của công cụ này là tra nghĩa của từ, xem từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa. Ngoài ra, KOOL Dictionary cũng cho phép bạn thêm từ mới để làm giàu thêm cho bộ từ điển của riêng mình. Bạn cũng có thể học thêm phát âm với phần mềm này nhờ giọng đọc chuẩn cùng chức năng tự động phát âm, lặp âm. 

Ngoài việc tìm hiểu nghĩa, bạn cũng có thể học thêm phát âm với phần mềm này. Với giọng đọc chuẩn cùng chức năng tự động phát âm và lặp âm, phần mềm sẽ hỗ trợ bạn phát âm đúng, hay như người bản xứ.

Adept Translator Pro (Vietnamese to English)


Đây là phần mềm dành cho PC hỗ trợ người dùng dịch các đoạn văn dài từ tiếng Việt sang tiếng Anh với chất lượng đảm bảo cùng tốc độ nhanh chóng. Với phần mềm này, bạn có thể giải nghĩa từ, cụm từ, dịch từ ngữ theo ngữ cảnh, cải thiện khả năng ngoại ngữ hiệu quả.

Phần mềm dịch thuật QTranslate


Ưu điểm của công cụ này là có dung lượng nhẹ, giao diện thân thiện dễ sử dụng giups người dùng tra cứu từ điển, kiểm tra lỗi chính tả nhanh chóng và chính xác. QTranslate còn có một tính năng rất độc đáo là chuyển văn bản thành âm thanh để rèn luyện phát âm cũng như hỗ trợ người dùng lưu lại lịch sử dịch để có thể xem lại.

Phần mềm dịch tiếng Anh chuyên ngành PROMT Master


PROMT Master được đánh giá cao nhờ sự tiện dụng, khả năng dịch cực chuẩn, giúp bạn chuyển ngữ các văn bản, tài liệu ở hơn 16 ngôn ngữ kể cả khi bạn không có kết nối Internet. Bạn có thể soạn tài liệu trong PowerPoint, Word, Excel, Outlook… và tiến hành chuyển ngữ chỉ với một cú nhấp chuột. Bên cạnh đó, phần mềm hỗ trợ nhiều định dạng file như DOC, DOCX, PDF, RTF, XLS, XML, XLSX,…

Fluency Now Professional


Đây là phần mềm dịch tiếng Anh chuyên ngành được nhiều dịch thuật viên chuyên nghiệp sử dụng để nâng cao hiệu suất công việc. Phần mềm có những tính năng sau: lưu trữ dữ liệu, quản lý tiến độ dịch cũng như xuất văn bản dưới dạng song ngữ.

SmartCAT


Đây là một trong những giải pháp dịch thuật trên nền tảng đám mây được đánh giá là dễ sử dụng, hỗ trợ chuyển ngữ sang tiếng Anh miễn phí, nhanh chóng. Ngoài chức năng dịch thuật, bạn có thể sử dụng SmartCAT để thanh toán tiền nếu thuê biên – phiên dịch cho dự án của mình. 

Để có một bản dịch tốt sẽ đòi hỏi bạn có nhiều kỹ năng dịch thuật tiếng Anh. Vì vậy, nếu bạn chưa tự tin với khả năng của mình, bạn hãy nhờ đến sự giúp đỡ của những chuyên gia, dịch vụ dịch thuật để có thể chuyển ngữ nhanh chóng và chính xác nhất.

Messages Zalo
Phone