Phân biệt tiếng Trung phồn thể và giản thể

Tiếng Trung là một trong những ngôn ngữ có số lượng người sử dụng nó như ngôn ngữ mẹ đẻ nhiều nhất thế giới với hơn 1,3 tỷ người. Lý do của con số khổng lồ này một phần là vì Trung Quốc thuộc top những quốc gia đông dân nhất trên thế giới, một phần là vì sự phát triển nhanh chóng của kinh tế Trung Quốc làm cho ngôn ngữ nước này trở nên phổ biến trên toàn thế giới. Dù vô cùng phổ biến nhưng khác với tiếng Anh, tiếng Trung là một ngôn ngữ khó học vì nó có có hai hình thức: tiếng Trung phồn thể và giản thể. Hai hình thức này có sự khác biệt tương đối lớn và trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu tất tần tật những vấn đề xoay quanh tiếng Trung phồn thể và giản thể.

Tiếng Trung phồn thể và giản thể là gì?

Trước khi đến với khái niệm tiếng Trung phồn thể và giản thể là gì thì cần làm rõ các vấn đề sau:

  • Tiếng Trung phồn thể và giản thể là hai khái niệm dùng để phân biệt cách viết chữ chứ hoàn toàn không có liên quan đến cách phát âm tiếng Trung.
  • Phát âm tiếng Trung được chia làm hai loại: tiếng Trung Quốc tiêu chuẩn (đại loại là tiếng Bắc Kinh) và tiếng Trung Quốc địa phương (tiếng Quan Thoại, tiếng Quảng Đông, tiếng Thượng Hải,…)

Tiếng Trung phồn thể hay thường được gọi là chữ phồn thể là loại chữ truyền thống của Trung Quốc. Trước năm 1950, tiếng Trung phồn thể chỉ đơn giản được gọi là tiếng Trung. Tuy nhiên sau đó, khi có sự ra đời của một loại chữ Trung đơn giản hơn thì loại chữ tiếng Trung truyền thống này được gọi là tiếng Trung phồn thể. Tiếng Trung phồn thể được sử dụng chính thức ở các khu vực như: Đài Loan, Hồng Kông và Ma Cao và những vùng khách ở Trung Quốc. Các kí tự của tiếng Trung phồn thể được gọi là “ký tự tiêu chuẩn”, “kí tự chính thống”, “ký tự phức tạp” hay “ký tự tiếng Trung đầy đủ”.

Từ năm 1950, khái niệm tiếng Trung giản thể ra đời và nó là phiên bản đơn giản hơn của tiếng Trung phồn thể. Chữ giản thể được sử dụng chủ yếu ở Trung Quốc, Singapore, Malaysia. Tiếng Trung giản thể được tạo ra bằng cách tối giản đi một số nét trong tiếng Trung phồn thể, hoặc đơn giản hóa bằng cách thay thế bộ bằng bộ khác tương tự. Có một số từ được đơn giản hóa không theo bất kỳ quy luật nào và cũng có những chữ không có sự tương đồng với chữ phồn thể.

Lịch sử của tiếng Trung giản thể và phồn thể

Tiếng Trung phồn thể với tư cách là ngôn ngữ truyền thống của Trung Quốc, đã xuất hiện lần đầu cùng với những tài liệu ghi chép từ triều đại nhà Hán và được ổn định tương đối vào thế kỉ thứ V (cả thời Nam triều và Bắc triều). Tiếng phồn thể thực sự là một thách thức cực lớn với bất kỳ ai học tiếng Trung, thậm chí đối với người Trung Quốc. Người Trung Quốc thời xưa sử dụng các kí tự có khả năng phác họa sự vật, sự việc để tạo thành chữ viết. Theo thời gian, hệ thống ký tự đó phát triển ngày càng phức tạp, tinh vi và được gọi là tiếng Trung phồn thể.

Cũng chính vì khó tiếp thu, khó ghi nhớ nên trước năm 1950, tỷ lệ người mù chữ ở Trung Quốc vô cùng cao (lên đến hơn 80%). Đây là một tình trạng đầy báo động cho chính phủ Trung Quốc lúc bấy giờ. Nhận thức được tình trạng khủng hoảng đọc viết lúc bấy giờ của đất nước, từ năm 1950 Đảng Trung Quốc đẩy mạnh việc giản thể ngôn ngữ. Từ đó tiếng Trung giản thể ra đời và giải quyết nạn mù chữ của đất nước này.

Có thể nói tiếng Trung giản thể là một thành tựu cực kì nổi bật từ 1950 đến nay. Thứ nhất nó giúp nhân dân Trung Hoa thoát khỏi nạn mù chữ một cách ngoạn mục. Thứ hai, chữ giản thể đem nền văn hóa Trung Hoa lan rộng đến các quốc gia khác trên thế giới, mở đường cho quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng của Trung Quốc.

Sự ra đời của tiếng Trung giản thể giúp đơn giản hóa việc học tiếng Trung nhưng không có nghĩa tiếng Trung phồn thể sẽ mất đi. Hiện nay, tiếng Trung phồn thể chủ yếu được sử dụng chủ yếu ở Ma Cao, Hồng Kông, Đài Loan. Còn tiếng Trung giản thể được sử dụng nhiều nhất ở Trung Quốc đại lục, Singapore, Malaysia. Hơn nữa tiếng Trung giản thể cũng là ngôn ngữ chính trong tất cả các sách giáo khoa, ấn phẩm, tài liệu học tập, tham khảo,…

Và đặc biệt, trong các sách giảng dạy tiếng Trung cho người nước ngoài chủ yếu là tiếng Trung giản thể. Do đó, có thể thấy tiếng Trung giản thể so với tiếng Trung phồn thể có độ phổ biến cao hơn.

Sự khác biệt của tiếng Trung phồn thể và tiếng Trung giản thể

1.  Ý nghĩa của con chữ

Tiếng Trung phồn thể và giản thể tuy có sự tương đồng trong nguồn gốc nhưng giữa chúng lại có sự khác biệt khá lớn. Hán tự, tức là tiếng Trung phồn thể được người Trung Quốc xưa dùng để ghi lại những câu chuyện lịch sử dân tộc, những nếp sống của người Trung Hoa từ ngàn đời, vì vậy, trong mỗi chữ phồn thể chứa đựng những tư tưởng, quan niệm của người Trung Quốc về cuộc sống, những câu chuyện liên quan đến gia đình, đến tình làng nghĩa xóm, chữ lễ,… Khi nhìn mặt chữ, người đọc có thể nhìn thấy ý nghĩa của nó thông qua việc phân tích những bộ trong chữ đó.

Trong khi đó, tiếng Trung giản thể lại không mang những ý nghĩa sâu sắc như vậy. Vì chữ giản thể được tạo ra bằng cách đơn giản hóa từ phồn thể và mục đích là để tăng tỷ lệ biết chữ của người dân Trung Quốc thời bấy giờ.

Người biết tiếng Trung phồn thể có thể dễ dàng đọc hiểu tiếng Trung giản thể nhưng người chỉ biết tiếng Trung giản thể thì chưa chắc đã có thể đọc được các tài liệu được viết bằng tiếng Trung phồn thể. Sau đây là một số ví dụ để bạn đọc có thể hiểu rõ hơn về điểm khác biệt này:

  • 親 ( chữ phồn thể) → bỏ bộ “kiến” 見 → 亲 (chữ giản thể)

Chữ “thân” phồn thể dùng để chỉ tình thân trong gia đình, sự ruột thịt, máu mủ đã bị lược bỏ bộ kiến ở bên phải, tức là “thân bất kiến”, nghĩa là có gia đình nhưng lại không ngó ngàng đến.

  • 愛 (chữ phồn thể) → bỏ bộ “tâm” 心 → 爱 (chữ giản thể)

Chữ “ái” phồn thể sau khi bị bỏ đi bộ tâm ở giữa sẽ thành “ái bất tâm” nghĩa là yêu mà không có trái tim.

2.  Nơi sử dụng

Ngày nay, tiếng Trung giản thể trở thành một trong hai loại chữ được sử dụng chính thức ở Trung Quốc và chủ yếu phổ biến ở Trung Quốc đại lục, Singapore và Malaysia.

Tiếng Trung phồn thể được sử dụng rộng rãi ở Đài Loan, Hồng Kông và Ma Cao

3.  Số nét

Tiếng Trung giản thể so với tiếng Trung phồn thể sẽ có ít nét hơn. Đây được xem là một đặc điểm nhận dạng cơ bản của tiếng Trung phồn thể và giản thể.

Nghĩa Tiếng Việt Tiếng Trung phồn thể Tiếng Trung giản thể
Mì, bún
Tự động 自動 自动
Quá đáng 過分 过分
Thái độ 態度 态度
Rùa
Phong lan
Rồng

Tiếng Trung phồn thể và giản thể trong biên dịch tài liệu

Tiếng Trung phồn thể là thử thách không chỉ đối với người học tiếng Trung mà còn đối với những học giả nghiên cứu về tiếng Trung. Đối với các tài liệu bằng tiếng Trung phồn thể, biên dịch viên phải là người có trình độ ngôn ngữ cao và có nhiều năm kinh nghiệm tiếp xúc và làm việc với tiếng Trung phồn thể để có thể dịch tài liệu chính xác nhất.

Tiếng Trung phồn thể trong biên dịch tài liệu

  • Tiếng Trung phồn thể là chữ truyền thống của Trung Quốc, có rất nhiều nét, phức tạp và mang ý nghĩa sâu sắc. Chỉ một chữ Hán đã được tạo nên bằng hàng chục nét, kí tự nhỏ và đây cũng là khó khăn rất lớn trong việc học cũng như biên dịch tài liệu bằng tiếng Trung phồn thể.
  • Mỗi con chữ trong tiếng Trung phồn thể là cả một câu chuyện. Nó mang một ý nghĩa vô cùng sâu sắc, là tinh hoa văn hóa Trung Hoa được người xưa đúc kết và đem vào từng nét chữ. Do đó, đối với những tài liệu được viết bằng tiếng Trung phồn thể, bắc buộc người dich phải có hiểu biết chuyên sâu về tiếng Trung phồn thể để có thể dịch ra ý nghĩa nằm sâu những con chữ và truyền tải một cách trọn vẹn nhất những quan điểm, suy nghĩ của tác giả.
  • Những tài liệu được viết bằng tiếng Trung phồn thể thường là những văn tự cổ được lưu truyền lại từ hàng trăm, hàng nghìn năm trước hoặc những tài liệu nghiên cứu sâu rộng về tiếng Trung phồn thể. Vì được sử dụng rộng rãi ở Đài Loan, Ma Cao, Hồng Kông nên bạn cũng có thể tìm được những tài liệu, sách báo,… được viết bằng tiếng Trung phồn thể ở những khu vực này.

Tiếng Trung giản thể trong biên dịch tài liệu

  • Tiếng Trung giản thể là sự đơn giản hóa của tiếng Trung phồn thể nên nó có ít nét hơn. Điều này khiến cho việc dịch thuật tài liệu được biết bằng Trung giản thể cũng đơn giản hơn so với tiếng Trung phồn thể.
  • Trong một số tài liệu được viết bằng tiếng Trung giản thể, người ta vẫn có thể sử dụng tiếng Trung phồn thể cho những từ vựng, cách diễn đạt mà không thể dùng tiếng giản thể để thể hiện. Đây là một khó khăn trong việc dịch thuật tài liệu tiếng Trung giản thể. Nguyên nhân là vì người biết tiếng Trung phồn thể có thể dễ dàng đọc, hiểu được tiếng Trung giản thể nhưng người biết tiếng Trung giản thể chưa chắc có thể hiểu được tiếng Trung phồn thể. Do đó, việc dịch tài liệu tiếng giản thể còn đòi hỏi ở người dịch khả năng tìm kiếm, chọn lọc tư liệu.
  • Tiếng Trung giản thể hiện tại được rất nhiều người sử dụng vì sự đơn giản của nó. Tiếng Trung giản thể xuất hiện ở hầu hết những tài liệu từ những tài liệu chuyên ngành đến những tài liệu cá nhân hay tài liệu doanh nghiệp. Vì quá trình hội nhập sâu rộng với thế giới nên hầu như các tài liệu doanh nghiệp, các hợp đồng đều được soạn thảo bằng tiếng Trung giản thể.

Bảng đối chiếu chữ Hán phồn thể và chữ Hán giản thể

Bảng đối chiếu 250 chữ phồn thể và giản thể

Dịch thuật tài liệu tiếng Trung phồn thể và tiếng Trung giản thể cần lưu ý gì?

Mỗi loại ngôn ngữ đều có những đặc điểm riêng và những lưu ý khi dịch thuật. Khi dịch thuật tài liệu tiếng Trung phồn thể và tiếng Trung giản thể cũng có những lưu ý để giúp bản dịch hoàn chỉnh hơn:

  • Xác định chính xác loại tài liệu dịch thuật để lựa chọn giọng văn phù hợp. Phong cách hành văn trong dịch thuật là một yếu tố quan trọng để tạo nên một bản dịch hoàn chỉnh. Đối với những tài liệu học thuật, hợp đồng, tài liệu doanh nghiệp,.. biên dịch viên cần dùng văn phong ngắn gọn, rành mạch, dễ hiểu và logic, khoa học, tránh dùng các từ ngữ thể hiện cảm xúc trong bản dịch.
  • Tiếng Trung là một ngôn ngữ có những biểu hiện vô cùng phong phú và phức tạp. Minh chứng là có rất nhiều những tục ngữ, thành ngữ, điển cố, điển tích được ưa chuộng sử dụng. Do đó, khi dịch, biên tập viên cần phải dịch sao cho giống với ngôn ngữ vùng miền nhất có thể.

Cần dịch thuật tiếng Trung phồn thể và giản thể, hãy gọi chuyên gia

Tiếng Trung là một ngôn ngữ khó chuyển đổi do đó, bạn cần phải lựa chọn một đơn vị dịch thuật uy tín để đảm bảo tài liệu của bạn được dịch thuật một cách chính xác, tránh tình trạng “tiền mất tật mang”, tốn thời gian, lòng tin,… Hầu hết các khách hàng tìm kiếm dịch vụ dịch thuật tiếng Trung phồn thể và giản thể đều có những thắc mắc như:

  • Chất lượng bản dịch có đảm bảo hay không?
  • Thời gian dịch thuật có nhanh hay không?
  • Các chế độ bảo hành bản dịch tiếng Trung như thế nào?
  • Thái độ phục vụ của trung tâm dịch thuật có làm hài lòng không?
  • Giá cả dịch thuật minh bạch, rõ ràng, hợp lý
  • ……

Hiểu được nỗi lòng khách hàng, Tomato Media ở đây để đem lại cho quý khách hàng dịch vụ dịch thuật tiếng Trung phồn thể và giản thể chất lượng cao, uy tín, chuyên nghiệp hàng đầu. Nếu bạn có bất kì tài liệu tiếng Trung nào cần dịch thuật dù là văn cổ hay hiện đại thì hãy liên hệ với Tomato Media theo các phương thức sau:

  • Trụ sở chính Hà Nội: Phòng 504, tòa nhà Kinh Đô, 292 Tây Sơn, Phường Trung Liệt, Quận Đống Đa, Hà Nội, Việt Nam.
  •  Chi nhánh tại Bangkok: 362 Krungthep, Nonthaburi 2, Bangkok, Thailand.
  •  Chi nhánh tại Jakarta: 12th Floor, Wisma 46 Tower, Karet Tengsin, Jakarta, Indonesia.
  •  Hotline: 0938 596 333
  •  Zalo: 0938 596 333 ( Tomato Media )
  •  Email: info@tomatomediavn.com

Hy vọng bài viết này đã giúp được quý độc giả phần nào hiểu được về tiếng Trung phồn thể và giản thể là gì, sự khác biệt cũng như lịch sử của tiếng Trung phồn thể và giản thể. Mỗi loại ngôn ngữ đều mang trong mình những đặc điểm riêng biệt, không thể bị thay thế. Vì vậy, việc hiểu rõ đặc điểm, khái quát về ngôn ngữ đó sẽ giúp ta phần nào hiểu được ý nghĩa của nó trong đời sống thường ngày. Nếu quý đọc giả có bất kỳ thắc mắc nào về tiếng Trung phồn thể và giản thể, cũng như có nhu cầu dịch thuật tài liệu tiếng Trung, hãy liên hệ với Tomato Media để nhận được phản hồi và tư vấn chi tiết nhất.

Messages Zalo
Phone